NARODOWY DZIEŃ ŻOŁNIERZY WYKLĘTYCH


2026-02-27

HISTORIA NA SZKOLNYM KORYTARZU -

ŻOŁNIERZE WYKLĘCI

Żołnierze Wyklęci to żołnierze polskiego podziemia niepodległościowego, którzy po zakończeniu II wojny światowej nie pogodzili się z utratą suwerenności przez Polskę i podjęli walkę z narzuconą władzą komunistyczną. Wielu z nich wywodziło się z Armii Krajowej.

Ich działalność była odpowiedzią na represje, aresztowania i prześladowania stosowane wobec byłych żołnierzy podziemia. Wielu z nich zostało skazanych w pokazowych procesach i straconych. Przez lata ich historia była przemilczana, a oni sami określani mianem „bandytów”. Dopiero po upadku komunizmu przywrócono im należne miejsce w historii.

Na szkolnym korytarzu znajduje się instalacja historyczna poświęcona Żołnierzom Wyklętym. Jej centralnym elementem są plansze z fotografiami bohaterów, krzyż i tekst przysięgi żołnierzy podziemia umieszczone na tle symboliki wilków, którą tłumaczą wersy wiersza Zbigniewa Herberta „Wilki”:

    Ponieważ żyli prawem wilka
    historia o nich głucho milczy

    Już nie zostanie agronomem
         ,,Ciemny" a ,,Świt" - księgowym
         "Marusia" - matką  „Grom" - poetą
         posiwia śnieg ich młode głowy

         Nie opłakała ich Elektra
         nie pogrzebała Antygona
         i będą tak przez całą wieczność
         w głębokim śniegu wiecznie konać

Taki obraz opisuje  dramat powojennego wykluczenia żołnierzy walczących  z komunistycznym terrorem i wymazywaniem tego zmagania z oficjalnej historii.

Żołnierze Wyklęci w tamtej historii, wracają jako Żołnierze Niezłomni, aby dzisiaj  uczyć współczesnych Polaków honoru i wierności Rzeczypospolitej.

Instalacja ta nie jest jedynie dekoracją – ma być zachętą do refleksji i zadumy. Codziennie mijana przez uczniów i nauczycieli, przypomina o trudnych wyborach, jakich musieli dokonywać młodzi ludzie w powojennej Polsce. Wpisuje się ona w szkolną edukację historyczną, łącząc wiedzę z żywą pamięcią.

Dzięki tej instalacji, szkolny korytarz staje się miejscem, w którym historia nie zamyka się  tylko w tematach lekcji, lecz jest realnym świadectwem przeszłości i hołdem oddanym tym, którzy „zachowali się jak trzeba”. Uczymy się tej historii, aby o nas też kiedyś można było tak powiedzieć.