Naucz się myśleć jak haker
Uczniowie z klasy 7 oraz 8 wzięli udział w wartościowej lekcji otwartej online pt.
🧠 „Naucz się myśleć jak haker”, zorganizowanej przez Warszawski Instytut Bankowości. Lekcja odbyła się 10 kwietnia br. się w ramach projektu „Bezpieczeństwo w Cyberprzestrzeni”, który promuje świadome i odpowiedzialne korzystanie z internetu. Wzięło w niej udział ponad 360 szkół z całej Polski i około 5 tys. uczniów.
Zajęcia poprowadził Maciej Ogórkiewicz (CIO ING), który w niezwykle przystępny i angażujący sposób przybliżył uczniom zagrożenia czyhające w cyberprzestrzeni oraz nauczył ich, jak skutecznie się przed nimi chronić.
🎯 Czego dowiedzieli się uczniowie?
Podczas spotkania uczestnicy poznali konkretne przykłady działań cyberprzestępców oraz mechanizmy manipulacji stosowane w sieci. Dowiedzieli się m.in.:
✔️ czym są i jak działają: phishing, smishing, quishing, vishing, spoofing, shimming,
✔️ na czym polegają popularne oszustwa internetowe – m.in. na portalach sprzedażowych i rezerwacyjnych, z wykorzystaniem deepfake, czy tzw. „na znajomego”, „na wnuczka”, „na policjanta”, „na amerykańskiego żołnierza” czy „na Fafika”,
✔️ czym jest kradzież tożsamości, socjotechnika (Social Engineering) oraz jak dochodzi do wycieków danych,
✔️ jakie zagrożenia niosą złośliwe oprogramowania (wirusy, trojany, robaki, ransomware), a także ataki takie jak SIM Swap, DDoS, cryptojacking czy botnety,
✔️ jak wyglądają ataki fizyczne (np. skimming, manipulacje sprzętem) oraz podsłuch w sieci.
🔐 Szczególnie cenne były praktyczne wskazówki, pokazujące krok po kroku, jak działa haker oraz jak skutecznie zabezpieczać swoje dane i konta – np. na platformach gamingowych takich jak Epic Games czy w grze Fortnite.
🌐 Dlaczego udział w tej lekcji był tak ważny?
Udział w zajęciach pozwolił uczniom:
✔️ rozwinąć świadomość zagrożeń w internecie,
✔️ nauczyć się krytycznego myślenia i rozpoznawania manipulacji,
✔️ zdobyć praktyczne umiejętności ochrony swoich danych i pieniędzy,
✔️ zrozumieć, jak bezpiecznie korzystać z mediów społecznościowych, gier i komunikatorów,
✔️ poczuć się pewniej i odpowiedzialniej w cyfrowym świecie.
🔐 Jak bezpiecznie poruszać się w cyberprzestrzeni? – praktyczne porady dla uczniów
🧠 Myśl jak haker – zachowaj czujność
• Nie ufaj bezkrytycznie wiadomościom, nawet jeśli wyglądają znajomo.
• Zawsze zastanów się: „Czy to ma sens? Czy ktoś próbuje mnie zmanipulować?”
• Nie działaj pod wpływem emocji (strach, pośpiech, ekscytacja).
📩 Uważaj na podejrzane wiadomości
• Nie klikaj w linki z nieznanych źródeł.
• Sprawdzaj adres nadawcy (często różni się drobnym szczegółem).
• Nie podawaj danych osobowych ani loginów przez SMS, e-mail czy komunikatory.
• Uważaj na: phishing, smishing (SMS), vishing (telefon), quishing (kody QR).
💸 Chroń swoje pieniądze i dane
• Nigdy nie podawaj danych karty płatniczej osobom trzecim.
• Nie wierz w „super okazje” i szybkie zarobki.
• Zachowaj ostrożność na portalach sprzedażowych (np. OLX, Booking).
• Nie instaluj aplikacji z nieznanych źródeł.
🎭 Nie daj się oszukać w social mediach
• Uważaj na wiadomości „od znajomego” – konto mogło zostać przejęte.
• Nie wysyłaj kodów BLIK ani pieniędzy bez upewnienia się (np. telefonicznie).
• Ignoruj podejrzane znajomości (np. „amerykański żołnierz”, „nowy przyjaciel”).
• Uważaj na deepfake – nie wszystko, co widzisz, jest prawdziwe.
🕵️ Chroń swoją tożsamość
• Nie udostępniaj publicznie swoich danych (adres, szkoła, numer telefonu).
• Twórz silne hasła (duże i małe litery, cyfry, znaki specjalne).
• Używaj różnych haseł do różnych kont.
• Włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe (2FA).
🎮 Bezpieczeństwo w grach (np. Fortnite)
• Nie udostępniaj nikomu loginu i hasła do konta.
• Nie kupuj „skinów” i dodatków z niepewnych stron.
• Uważaj na „darmowe V-dolce” – to często oszustwo.
• Zabezpiecz konto (np. Epic Games) poprzez 2FA.
💻 Dbaj o swój sprzęt
• Aktualizuj system i aplikacje.
• Instaluj programy tylko z oficjalnych źródeł.
• Używaj programu antywirusowego.
• Nie podłączaj nieznanych pendrive’ów.
⚠️ Uważaj na zagrożenia techniczne
• Złośliwe oprogramowanie: wirusy, trojany, ransomware.
• Ataki: DDoS, SIM Swap, cryptojacking, botnety.
• Podsłuch w niezabezpieczonych sieciach Wi-Fi.
• Kradzieże danych i wycieki informacji.
🧍 Uważaj także w świecie realnym
• Nie zostawiaj sprzętu bez opieki.
• Uważaj na manipulacje przy bankomatach (skimming).
• Nie pozwalaj obcym korzystać z Twojego telefonu lub komputera.
🛡️ Zasada złota
👉 Jeśli coś wydaje się podejrzane – sprawdź, zapytaj, NIE działaj od razu.
📢 Pamiętaj!
Bezpieczeństwo w sieci zależy przede wszystkim od Twojej rozwagi i świadomych decyzji.
👏 Lekcja była niezwykle ciekawa, angażująca i pełna konkretnych przykładów z życia, dzięki czemu uczniowie mogli łatwo odnieść zdobytą wiedzę do własnych doświadczeń.
To były bardzo wartościowe i potrzebne zajęcia, które z pewnością pomogą naszym uczniom bezpiecznie i świadomie funkcjonować w cyberprzestrzeni.
Agnieszka Maciąga
